Saturday, April 21, 2012

Eduardo Galeano – Μνήμη της φωτιάς



Μικρά περιστατικά ιστορίας της Αμερικής μέσα από τα λόγια του συγγραφέα. Όλα τα αποσπάσματα είναι παρμένα από τον από τον Ά τόμο.

1496 - Λα κονσεμπσιόν
Ιεροσυλία

Ο Βαρθολομαίος Κολόμβος, αδερφός και αξιωματικός του Κολόμβου, παρευρίσκεται στο κάψιμο ανθρώπινης σάρκας.
Έξι άντρες εγκαινιάζουν την πυρά της Αϊτής. Ο καπνός φέρνει βήχα. Οι έξι θα καούν προς τιμωρία και παραδειγματισμό, γιατί έθαψαν κάτω από τη γη εικόνες του Χριστού και της Παναγίας, που ο μοναχός Ραμόν Πανέ τους είχε δώσει για προστασία και παρηγοριά δική τους. Ο μοναχός τους είχε μάθει να προσεύχονται γονατιστοί, να λένε το Πάτερ Ημών και το Άβε Μαρία, και να προφέρουν το όνομα του Χριστού κάθε φορά που έρχονται αντιμέτωποι με τον πειρασμό, τον πόνο και το θάνατο.
Κανείς δεν έκανε τον κόπο να τους ρωτήσει γιατί έθαψαν τις εικόνες. Νόμισαν πως οι καινούριοι θεοί θα γονιμοποιούσαν το σπόρο του καλαμποκιού, του γιούκα, της πατάτας και του φασολιού.
Η φωτιά κάνει ακόμα ποιο ζεστή την υγρασία, τα ρούχα κολλάνε στο σώμα, και προμηνύεται δυνατή βροχή.


 1498 - Άγιος Δομίνικος 
Η γλώσσα του παραδείσου

Οι Γκουαράο, που κατοικούν στα περίχωρα του Επίγειου Παράδεισου, αποκαλούν το ουράνιο τόξο φίδι από περιδέραια, και το στερέωμα πάνω θάλασσα. Η αστραπή ειναι η λάμψη της βροχής, ο φίλος η άλλη μου καρδιά, η ψυχή ο ήλιος στο στήθος, η κουκουβάγια ο άρχοντας της μαύρης νύχτας. Για να πουν μπαστούνι λένε συνέχεια του εγγονού, και για να πουν συγχωρώ λένε ξεχνώ.

1511 – Γιάρα
Ατουέϊ

Σε αυτά τα μαρτυρικά νησιά, πολλοί είναι εκείνοι που διαλέγουν το θάνατό τους: κρεμιούνται ή πίνουν δηλητήριο μαζί με τα παιδιά τους. Είναι μια εκδίκηση για την οποία οι κατακτητές δεν μπορούν να κάνουν τίποτα, αλλά έχουν βρει την εξήγηση: οι Ινδιάνοι είναι αγριάνθρωποι, λέει ο Οβιέδο, άτομα εκ φύσεως οκνηρά και ακόλαστα, που δεν αγαπούν την εργασία…, και όλα τα έχουν κοινά. Πολλοί από αυτούς δηλητηριάστηκαν πρόθυμα, προκειμένου να αποφύγουν την εργασία, ενώ άλλοι απαγχονίστηκαν με τα ίδια τους τα χέρια.
Ο Ατουέϊ, φύλαρχος στην περιοχή Γουαχάβα, δεν αυτοκτόνησε. Έφυγε με ένα κανό από την Αϊτή, μαζί με τους δικούς του, και βρήκε καταφύγιο στις σπηλιές και τα βουνά της Ανατολικής Κούβας.
Εκεί δείχνοντας ένα καλάθι γεμάτο χρυσάφι, είπε:
“Αυτός είναι ο θεός των Χριστιανών. Γι αυτόν μας κυνηγούν και γι αυτόν πέθαναν οι γονείς και τα αδέρφια μας. Ας χορέψουμε προς τιμήν του. Αν ο χορός μας τον ευχαριστήσει, δεν θα αφήσει να μας πειράξουν.”
Το πιάνουν τρεις μήνες αργότερα.
Τον δένουν σ΄ένα στύλο.
Πριν ανάψουν φωτιά για να τον κάνουν στάχτη και κάρβουνο, ένας παπάς του υπόσχεται αιώνια ανάπαυση και δόξα αν δεχτεί να βαπτισθεί. Ο Ατουέϊ ρωτά:
“Θα είναι και οι χριστιανοί εκεί;”
“Ναι.”
Ο Ατουέϊ διαλέγει την κόλαση, και τα ξύλα παίρνουν φωτιά.

1528 – Το νησί της Κακιάς Μοίρας
“Άνθρωποι που μοιράζονται τα πάντα…”

Από τα καράβια που έφυγαν από το Σανλούκαρ ντε Μπαραμέδα της Ισπανίας με κατεύθυνση τη Φλώριδα, το ένα τσακίστηκε από την καταιγίδα στα δέντρα της Κούβας, και τα υπόλοιπα τα κατάπιε η θάλασσα, ένα προς ένα. Δεν είχαν καλύτερη τύχη τα πλοία που οι άντρες του Ναρμάεθ και του Καμπέθα ντε Βάκα κατάφεραν να σκαρώσουν με πουκάμισα αντί πανιά, και σκοινιά από χαίτες αλόγων.
Οι ναυαγοί, γυμνά φαντάσματα, τρέμουν από το κρύο και κλαίνε πάνω στα βράχια, στο νησί της Κακιάς Μοίρας. Έρχονται μερικοί Ινδιάνοι να τους προσφέρουν νερό, ψάρια και ρίζες, και βλέποντας τους να κλαίνε, βάζουν και αυτοί τα κλάματα. Οι Ινδιάνοι σπαράζουν στο κλάμα, κι όσο περισσότερο διαρκεί το γοερό κλάμα των Ισπανών τόσο περισσότερο οίκτο προκαλούν.
Οι Ινδιάνοι τους οδηγούν στο χωριό τους. Για να μην ξεπαγιάσουν από το κρύο, ανάβουν φωτιές κάθε φορά που σταματούν να ξαποστάσουν. Τους μεταφέρουν σηκωτούς, δεν τους αφήνουν να πατήσουν τα πόδια στη γη.
Οι Ισπανοί πιστεύουν πως οι Ινδιάνοι θα τους κάνουν κομμάτια και θα τους ρίξουν στη χύτρα, όμως στο χωριό εξακολουθούν να μοιράζονται μαζί τους τη λιγοστή τροφή που έχουν. Ο Άλβαρ Νούνιεθ Καμπέθα ντε Βάκα αφηγείται πως οι Ινδιάνοι σοκαρίστηκαν κι εξοργίστηκαν σαν έμαθαν πως στην ακτή πέντε χριστιανοί έφαγαν ο ένας τον άλλο, μεχρι που απέμεινε ένας, κι αυτός έμεινε γιατί δεν υπήρχε κανείς να τον φάει.

1536 – Κοιλάδα του Ουλούα
Γκονθάλο Γκερέρο

Οι καβαλάρηδες του Αλφόνσο ντε Άβιλα αποσύρονται. Έχουν νικήσει. Στο πεδίο της μάχης κείτεται νεκρός, ανάμεσα στους ηττημενους, ένας Ινδιάνος με γένια. Το γυμνό του σώμα είναι ζωγραφισμένο με σχέδια από μελάνι και αίμα. Φορά χρυσά στολίδια στη μύτη, τα χείλη και τα αυτιά. Μια βολή από αρκεβούζιο του άνοιξε το κεφάλι.
Ονομαζόταν Γκονθάλο Γκερέρο. Στην πρώτη του ζωή ήταν ναυτικός στο λιμάνι Πάλος. Η δεύτερη ζωή του άρχισε πριν είκοσι πέντε χρόνια, όταν ναυάγησε στις ακτές του Γιουκατάν. Από τότε έζησε με τους Ινδιάνους. Σε περίοδο ειρήνης ήταν φύλαρχος, και σε περίοδο πολέμου οπλαρχηγός. Από τη γυναίκα του, της φυλής των Μάγια, απέκτησε τρία παιδιά.
Το 1519 ο Ερνάν Κορτές έστειλε να τον βρούν:
Όχι”, είπε ο Γκονθάλο στον αγγελιοφόρο, “Κοίτα τα παιδιά μου πόσο όμορφα είναι. Άφησε μου μερικές πράσινες χάντρες από αυτές που κουβαλάς. Θα τις δώσω στα παιδιά μου και θα τους πώ: ”Αυτά τα παιχνίδια τα στέλνουν τα αδέρφια μου, από την πατρίδα μου.”
Πολύ αργότερα, ο Γκονθάλο Γκερέρο έπεσε υπερασπιζόμενος άλλη πατρίδα, πολεμώντας δίπλα σε άλλα αδέρφια, εκείνα που ο ίδιος είχε επιλέξει. Ήταν ο πρώτος κατακτητής που κατακτήθηκε από τους Ινδιάνους.

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...