Saturday, July 14, 2012

Στιγμές ιμπεριαλισμού (1) - Οι ΗΠΑ στις Φιλιππίνες



Βρισκόμαστε στο 1898. Οι ΗΠΑ αποφασίζουν την προσάρτηση των Φιλιππίνων. Το νησί του Ειρηνικού είναι επί χρόνια υποτελές στους Ισπανούς και οι Αμερικάνοι αποφάσισαν να παρουν τη θέση τους. Και τα κατάφεραν. Το Δεκέμβριο του 1898 υπογράφηκε συνθήκη σύμφωνα με την οποία οι Φιλιππίνες (μαζί με το Πουερτο Ρίκο και το Γκουάμ) περνούν σε αμερικανικά χέρια. Οι ΗΠΑ πλήρωσαν στους Ισπανούς 20.000.000 δολλάρια, μια αγοραπωλησία ντροπής και αίματος.




Ο τοτε πρόεδρος Μακίνλι, σε ένα λόγο που έδωσε στο Λευκό Οίκο, μας επεξηγεί τους λόγους για τους οποίους αποφάσισε να αγοράσει τις Φιλιππίνες:
Πριν φύγετε θέλω να πω δυο λόγια σχετικά με την υπόθεση των Φιλιππίνων... Η αλήθεια είναι πως δεν τις ήθελα και όταν ήρθαν στα χέρια μας σαν δώρο από τους θεούς, δεν ήξερα τι να τις κάνω... Συμβουλεύτικα όλες τις πλευρές, και τους δημοκρατικούς και τους ρεπουμπλικάνους, αλλά δεν μου προσέφεραν μεγάλη βοήθεια.
Στην αρχή σκέφτηκα να πάρουμε μόνο τη Μανίλλα και μετά το Λουζόν, ίσως και άλλα  νησιά.
Περπατούσα στους διαδρόμους του Λευκού Οίκου κάθε νύχτα ως τα μεσάνυχτα και, δεν ντρέπομαι να σας ομολογήσω, κύριοι, αρκετές νύχτες γονάτισα και προσευχήθηκα στον Παντοδύναμο Θεό για φώτιση και καθοδήγηση. Αργά ένα βράδυ μου η ακόλουθη σκέψη, δεν ξέρω με ποιο τρόπο, αλλά σκέφτηκα:
1. δεν μπορούμε να επιστρέψουμε τις Φιλιππίνες στην Ισπανία - αυτό θα ήταν άτιμη πράξη δειλείας.
2. δεν μπορούμε να τις παραδώσουμε στη Γαλλία ή τη Γερμανία - τους εμπορικούς μας ανταγωνιστές στην Ανατολή - μια τέτοια πράξη θα ήταν επίζημια για το εμπόριο και εξευτελιστική.
3. Δεν μπορούμε να τις αφήσουμε έρμαια της τύχης - οι πολίτες τους δεν είναι ικανοί να κυβερνήσουν τους εαυτούς τους και σύντομα θα μαστίζωνταν από αναρχία και κακοδιοίκηση, χειρότερη από εκείνη που τους είχε επιβάλλει η Ισπανία.
4. Τέλος σκέφτηκα ότι δεν μας απομένει τίποτα άλλο να κάνουμε από το να τις αγοράσουμε για να εκπαιδεύσουμε τους κατοίκους τους, να τους στηρίξουμε, να τους εκπολιτίσουμε  και να τους προσηλυτίσουμε στο χριστιανισμό. Στο όνομα του Θεού θα κάνουμε ότι μπορούμε για τους συνανθρώπους μας, για τους οποίους σταυρώθηκε ο Χριστός. Έπειτα πήγα στο κρεβάτι μου και κοιμήθηκα γαλήνια.
Η θεϊκή αποστολή των Αμερικανών δεν εκτιμήθηκε από τους Φιλιπιννέζους, οι οποίοι εξεγέρθηκαν το 1899. Ο Εμίλιο Ακινάλντο, είχε φτάσει στις Φιλιππίνες επιστρέφοντας από την Κίνα πάνω σε αμερικανικό πλοίο προκειμένου να οδηγήσει τους στρατιώτες εναντίον των Ισπανών. Κατόπιν έγινε ο ηγέτης των επαναστατών. Πρότεινε την ανεξαρτησία των Φιλιππίνων, ως προτεκτοράτο των ΗΠΑ, αλλά η πρόταση του απορρίφθηκε. Παράλληλα το ιερό χρέος του πρόεδρου Μακίνλι για τον "εκπολιτισμό" των κατοίκων είχε ξεκινήσει. Το Καλούκαν για παράδειγμα είχε 17000 κατοίκους. Ένας λοχίας από το Κάνσας έγραψε ότι πλέον στο Καλούκαν "δεν έχει απομείνει κανένας ζωντανός" μετά από επιδρομή του 20ου συντάγματος. Όπως μαρτυρεί ένας δεκανέας του 20ου Συντάγματος: "έκαψα με τα ίδια μου τα χέρια περισσότερα από 50 σπίτια Φιλιπιννέζων μετά τη νίκη ατο Καλούκαν. Γυναίκες και παιδιά τραυματίστηκαν από τις φωτιές που βάλαμε". Ένας άλλος εθελοντής αποκαλύπτει την αποκτήνωση του: "Μας έχει κυριεύσει δολοφονική μανία και όλοι θέλαμε να σκοτώσουμε "αράπηδες"...Είναι ασύγκριτα καλύτερο να πυροβολείς ανθρώπους από ότι λαγούς". Το Νοέμβριο του 1901 η εφημερίδα Philadelphia Ledger αναφέρει: 
Αυτός ο πόλεμος δεν είναι αναίμακτος, δεν είναι μια κωμική οπερέτα. Οι στρατιώτες μας ήταν αμείλικτοι, εξολόθρευαν άντρες, γυναίκες, παιδιά, φυλακισμένους και αιχμαλώτους, ενεργούς αντάρτες και απλούς υπόπτους  - οποιονδήποτε πάνω από δέκα ετών. Επικράτησε η αντίληψη ότι οι Φιλιππινέζοι είναι λίγο καλύτεροι από τα σκυλιά... Οι στρατιώτες μας ανάγκαζαν τους ντόπιους να πιουν θαλασσινό νερό για να μιλήσουν και αιχμαλώτιζαν ανθρώπους που παραδίνονταν με σηκωμένα χέρια. Μια ώρα αργότερα χωρίς την παραμικρή ένδειξη ότι ήταν αντάρτες, τους τοποθετούσαν σε μια γέφυρα και τους πυροβολούσαν τον ένα μετά τον άλλο. Τα πτώματα παρασύρονταν από το νερό και χρησίμευαν ως παράδειγμα για εκείνουν που τα αποκάλυπταν.
Ένας ταγματάρχης των Αμερικανών αποκάλυψε πως ο στρατηγός Σμιθ "τον είχε διατάξει να σκοτώνει και να καίει", επίσης ότι "δεν ήταν καιρός για σύλληψη αιχμαλώτων" και "να μετατρέψει το Σαμάρ σε έρημο τόπο". Ο ταγματάρχης ζήτησε διευκρινήσεις σχετικά με το πιο είναι το όριο ηλικίας πάνω από το οποίο επιτρέπονται οι σφαγές. Ο στρατηγός αποκρίθηκε: "οποιονδήποτε πάνω από δέκα ετών", επιβεβαιώνοντας το παραπάνω δημοσίευμα.

Οι σφαγές έγιναν φυσικά με τις ευλογίες της αμερικανικής ελίτ. Ο ρατσισμός έγινε το μέσο για τη δικαιολόγηση των εγκλημάτων και τον εξανδραποδισμό των κατοίκων. Το 1900 ο Άλμερτ Μπέβεριτζ μίλησε στη Γερουσία για το θέμα των Φιλιππίνων:
Κύριε Πρόεδρε, οι καιροί απαιτούν παρρησία. Οι Φιλιππίνες είναι δικές μας για πάντα... Πιο πέρα από τις Φιλιππίνες βρίσκονται οι απέραντες αγορές της Κίνας. Δεν θα οπισθοχωρήσουμε ούτε από τη μία ούτε από την άλλη. Δεν θα εγκαταλείψουμε το ρόλο που οφείλουμε να διαδραματίσουμε στην αποστολή της φυλής μας, η οποία είναι θεματοφύλακας του παγκόσμιου πολιτισμού, υπό τις ευλογίες του Θεού...
Ο ειρηνικός είναι δικό μας ωκεανός... Που θα στραφούμε προκειμένου να βρούμε καταναλωτές για το πλεόνασμα μας; Η Γεωγραφία μας δίνει την απάντηση. Η Κίνα είναι φυσικός μας πελάτης... Οι Φιλιππίνες μας ανοίγουν την πόρτα ολόκληρης της Ανατολής...
Κανένα μέρος της Αμερικής δεν είναι πιο εύφορο από τους κάμπους και τις κοιλάδες του Λουζόν. Ρύζι και καφές, ζάχαρη και καρύδες, κάνναβη και καπνός... Η ξυλεία των Φιλιππίνων μπορεί να προμηθεύσει με έπιπλα ολόκληρο τον κόσμο για τον επόμενο αιώνα. Στο Κέμπου, ο καλύτερα πληροφορημένος άνθρωπος του νησιού μου είπε ότι τα 40 μίλια της οροσειράς του είναι στην ουσία βουνά από άνθρακα.
Έχω ένα βόλο καθαρού χρυσού που μαζεύτηκε σε αυτή τη μορφή από τις όχθες ενός ρυακιού στις Φιλιππίνες...
Θεωρώ ότι ούτε 100 απ' αυτούς δεν καταλαβαίνουν έστω τι είναι η αγγλοσαξονική αυτοδιοίκηση. Υπάρχουν όμως περισσότεροι από 5.000.000 άνθρωποι για να τους κυβερνήσουμε.
Μας κατηγόρησαν ότι στον πόλεμο φερθήκαμε με βάναυσο τρόπο. Κύριοι γερουσιαστές, το αντίθετο συνέβη...πρέπει να θυμάστε ότι δεν έχουμε να κάνουμε με Αμερικανούς ή με Ευρωπαίους, αλλά με Ανατολίτες.

Αν ο ρατσισμός δικαιολογούσε τις σφαγές, τότε το θέμα περιπλέκεται από το γεγονός ότι στα Αμερικανικά στρατεύματα υπηρετούσαν και μαύροι. Η μακροχρόνια δουλεία και η εκμετάλλευση τους από τους λευκούς δεν είχε σταματήσει στιγμή. Και να που οι "αράπηδες" είχαν έρθει να σκοτώσουν "αράπηδες", όπως αποκαλούνταν οι Φιλιππινέζοι από τους λευκούς στρατιώτες. Ένας στρατιωτικός ιερέας ενός μαύρου συντάγματος (που διοικούταν από λευκούς αξιωματικούς) εγραψε στην εφημερίδα Cleveland Gazette περιγράφοντας την κατάσταση των μαύρων:
Είναι η Αμερική καλύτερη από την Ισπανία; Δεν υπάρχουν πολίτες που δολοφονούνται καθημερινά χωρίς δίκη; Δεν υπάρχουν στις ακριτικές περιοχές πολίτες των οποίων τα παιδιά δεν έχουν τροφή και ρούχα, επειδή το δέρμα του πατέρα τους είναι μαύρο; Κι όμως ο νέγρος είναι πιστός στη σημαία της χώρας του.
Στις Φιλιππίνες στάλθηκαν 4 συντάγματα μαύρων, πολλοί όμως από τους μαύρους στρατιώτες έβλεπαν με συμπάθεια τους ιθαγενείς των νησιών και εξαγριώνονταν στον χαρακτηρισμό των ιθαγενών ως "αράπηδες". Οι Φιλιππινέζοι αντάρτες προπαγάνδιζαν μέσω αφισσών που απευθυνονταν "στον έγχρωμο Αμερικανό στρατιώτη" την χρόνια εκμετάλλευση του από τους λευκούς και του ζητούσαν να μην υπηρετεί τα συμφέροντα των λευκών αφεντικών. Και πράγματι ένας μεγάλος αριθμός μαύρων το έκανε. Ο Γουίλλιαμ Σιμς έγραψε από τις Φιλιππίνες:
Έμεινα εμβρόντητος από μια ερώτηση που μου έκανε ένα ντόπιο αγόρι: "Γιατί έρχεται ο Αμερικανός νέγρος να μας πολεμήσει, αφού είμαστε φίλοι του και δεν του έχουμε κάνει κανένα κακό; Είναι ίδιος με μας και μεις με εκείνον. Γιατί δεν πολεμάτε εκείνους τους ανθρώπους στην Αμερική που καίνε τους μαύρους και τους φέρονται λες και είναι ζώα;"
Όταν όμως, παρά τον ρατσισμό, εμφανίζεται το αίσθημα του πατριωτισμού τότε το αποτέλεσμα είναι πραγματικά αξιοπερίεργο. Σύμφωνα με έναν έγχρωμο στρατιώτη:
Φυσικά η φυλετική μας συμπάθεια είναι προς τους Φιλιππινέζους. Πολεμούν γενναία γι αυτο που θεωρούν το συμφέρον τους. Όμως δεν μπορούμε για χάρη του συναισθήματος να γυρίσουμε την πλάτη στην ίδια μας την πατρίδα... 
Η αντίσταση των ανταρτών συνεχίστηκε μέχρι το 1913. Ο απολογισμός σε ανθρώπινα θύματα ήταν 1.000.000 Φιλιππινέζοι. Οι Φιλιππίνες τελικά ανακήρυξαν την "ανεξαρτησία" τους το 1946... Άραγε έχει υπάρξει ποτέ λευκός που να είναι υπηρέτης Φιλιππινέζου;


Στοιχεία από το βιβλίο του Howard Zinn "Ιστορία του λαού των ΗΠΑ", εκδόσεις Αιώρα.

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...