Monday, November 5, 2012

Περιστατικά Νεοελληνικής Ιστορίας (1)


από το βιβλίο του Γιάννη Κάτρη - Η άνοδος του νεοφασισμού στην Ελλάδα, εκδόσεις Παπαζήση

[...]Για να είμαστε δίκαιοι επιβάλλεται να λεχθεί ότι σχεδόν ποτέ στην Ελλάδα δεν έγιναν ελεύθερες και τίμιες εκλογές. Ποτέ το εκλογικό αποτέλεσμα δεν εξέφρασε γνήσια τη λαϊκή θέληση. Οι λόγοι είναι πολλοί και ποικίλοι. Κατ' αρχήν, το κόμμα που έλεγχε τον κρατικό μηχανισμό είχε υπέρ αυτού ένα σημαντικό ψυχολογικό και ουσιαστικό πλεονέκτημα, που οι εκτιμήσεις για το τι ποσοστό  αντιπροσώπευε στο σύνολο των ψήφων ποικίλλουν μεταξύ 5 και 10%. Παραλείποντας το εκλογικό σύστημα που προσαρμοζότανε στα εκάστοτε εκλογικά συμφέροντα του κυβερνώντος κόμματος σημειώνουμε σαν δεύτερο λόγο την ανισότητα της εκπροσωπήσεως των περιφερειών. Με μέτρο τις εκλογές του 1958 ο μέσος όρος των ψήφων που χρειαζότανε για την κατάκτηση μιας βουλευτικής έδρας ήταν γύρω στις 13.000. Αλλά το κράτος της δεξιάς είχε καθορίσει άλλα μέτρα για τις  περιφέρειες που θεωρούσε «εκλογικά κάστρα» του και άλλα για τις περιφέρειες στις οποίες πλειοψηφούσαν οι αντίπαλοί της. Παράδειγμα: Στη Β' εκλογική περιφέρεια Αθηνών — όπου κυριαρχούν η αριστερά και το κέντρο — το εκλογικό μέτρο έφθανε τις 23.200 ψήφους για την εκλογή κάθε βουλευτή. Αντίθετα, στη Θεσπρωτία Ηπείρου (όπου πλειοψηφεί η δεξιά) το εκλογικό μέτρο ήταν 6.800 ψήφοι περίπου. Είναι αυτονόητο ότι οι σκόπιμες αυτές γεωγραφικές ανισότητες χάριζαν στη δεξιά αρκετές βουλευτικές έδρες που δεν τις εδικαιούτο.

Τρίτο σημαντικό πλεονέκτημα υπέρ της δεξιάς ήταν η οικονομική εξαθλίωση και η πνευματική καθυστέρηση των αγροτικών περιοχών, την οποία εκμεταλλεύονταν οι υποψήφιοι με εκπληκτική μεθοδικότητα. Ένας δικαστικός αντιπρόσωπος μου έδωσε την προσωπική του μαρτυρία για το πώς ψήφισαν οι ψηφοφόροι ενός μεγάλου ορεινού χωριού στη Στερεά Ελλάδα κατά τις εκλογές του 1958.

«Οι εγγεγραμμένοι εκλογείς ήσαν 601. Στο εκλογικό τμήμα του χωριού παρίσταντο, σύμφωνα με το νόμο, εκτός από το δικαστικό αντιπρόσωπο και αντιπρόσωποι των κομμάτων. Είμαστε εκεί από την ανατολή του ηλίου, αλλά ως το μεσημέρι δεν είχε προσέλθει ούτε ένας για να ψηφίσει. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι συμβαίνει. Οι άντρες του χωριού περιδιάβαζαν στην πλατεία και κατά ομάδες συζητούσαν, κοιτάζοντας πότε - πότε προς το δημόσιο δρόμο...

Ρώτησα τον παπά και τον πρόεδρο της κοινότητας τι συμβαίνει και δεν έρχεται κανένας να ψηφίσει... Μ' ένα αινιγματικό χαμόγελο με βεβαίωσαν ότι όλοι θα ψηφίσουν, αλλά αργότερα... 

Κατά τις δώδεκα η ώρα ακούσθηκε ο θόρυβος ενός αυτοκινήτου, που έφερε τον υποψήφιο της ΕΡΕ, έναν μεγαλόσχημο βιομήχανο. Χαιρέτησε και εγκαταστάθηκε σ' ένα τραπέζι του καφενείου με τους γραμματείς του και το σοφέρ. Έπειτα είπε στον καφετζή να προσφέρει σ' όλους καφέ και κονιάκ. Το πλήθος άρχισε να συρρέει και να παίρνει τα κεράσματα με ευχές προς τον υποψήφιο. Η διαδικασία του κεράσματος κράτησε κάπου δυο ώρες.

Σε λίγο κατέφθασε ο μπακάλης του χωριού κρατώντας ένα βρώμικο βιβλίο. Ο υποψήφιος το πήρε, το άνοιξε, έβαλε τα γυαλιά του και διάβασε μεγαλόφωνα το πρώτο όνομα:

—Ι.Σ., 186 δραχμές. Αυτός που άκουσε το όνομά του παραμέρισε το πλήθος και πλησίασε: 
«Συμφωνείς, Γιάννη, τον ρώτησε, ότι το χρέος σου στο μπακάλη είναι 186 δραχμές;» 

«Ναι», απάντησε.

«Ε, λοιπόν, από τούτη τη στιγμή δεν χρωστάς τίποτα». Και τράβηξε μια κόκκινη μολυβιά που έσβησε το χρέος...

Εκφωνήθηκαν όλα τα ονόματα. Και διαγράφτηκαν όλα τα χρέη! Δίπλα στον υποψήφιο καθότανε — τιμής ένεκεν — ο αστυνόμος, ο πρόεδρος της κοινότητας και ο παπάς, εκφράζοντας κάθε τόσο με επιφωνήματα το θαυμασμό τους για την ανιδιοτελή γενναιοδωρία του εκλεκτού συμπολίτη και για την αυταπάρνηση του να πολιτευθεί και να προσφέρει τον εαυτό του στην εξυπηρέτηση του έθνους:

«Τέτοιους ανθρώπους χρειάζεται η Βουλή», φώναζε επιδοκιμαστικά κάθε τόσο η κλάκα των επισήμων..

Κατά τις τέσσαρες το απόγευμα η πρωτότυπη αυτή διαδικασία εξοφλήσεως των χρεών είχε περατωθεί. Ο ένας από τους δύο γραμματείς έκανε την άθροιση και ανήγγειλε: Εκατόν δώδεκα χιλιάδες εκατόν σαράντα δύο δραχμές και εξήκοντα λεπτά.

Το χωριό κρατούσε την αναπνοή του. Με μεγαλοπρεπή χειρονομία ο υποψήφιος άνοιξε το δερμάτινο χαρτοφύλακά του και έγραψε μια επιταγή στο όνομα του μπακάλη: 
«Είσαστε εν τάξει τώρα;» ρώτησε στρεφόμενος στο πλήθος. 
«Ναι, απάντησε ένας, αλλά για να κοιμόμαστε ήσυχοι θέλουμε να καεί το βιβλίο με τα βερεσέδια...».

Ο ευεργέτης σηκώθηκε, πήρε το βιβλίο και ξεσκίζοντας το φύλλο - φύλλο το έρριξε στο αναμμένο τζάκι του καφενείου. Οι φλόγες καταβρόχθισαν τα ονόματα και τα ποσά, ενώ οι πρώην χρεώστες απολάμβαναν ηδονικά το θέαμα... Όταν το βιβλίο έγινε στάχτη ο υποψήφιος θεώρησε ότι η αποστολή του είχε λήξει. Χαιρέτησε και πάλι, μπήκε στο αυτοκίνητο με την ακολουθία του και εγκατέλειψε ολοταχώς το χωριό. Θα το ξανάβλεπε σε μερικά χρόνια στις επόμενες εκλογές...».

Ο κόσμος ξεκίνησε για να ψηφίσει. Μια ατέλειωτη ουρά σχηματίστηκε έξω από το εκλογικό τμήμα...».

«Και τώρα θέλετε να μάθετε το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας; Εγγεγραμμένοι 601. Εψήφισαν 601. Έγκυρα ψηφοδέλτια 601. ΕΡΕ 601»

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...